Czy psychoterapia jest zawsze najlepszym wyborem?

„Czy to już moment, żeby iść na terapię?” To jedno z najczęstszych pytań, które zadają sobie osoby rozważające skorzystanie z pomocy psychologicznej.

W przestrzeni publicznej dużo mówi się o psychoterapii, warto jednak pamiętać, że nie każda osoba, która doświadcza trudności, potrzebuje psychoterapii. W niektórych sytuacjach warto pomyśleć o innych formach wsparcia psychologicznego.

Różne formy pomocy psychologicznej

Pomoc psychologiczna może przybierać różne formy, od psychoedukacji i poradnictwa po interwencję kryzysową i psychoterapię. Różnią się one między innymi celem, sposobem pracy i czasem trwania.

Poradnictwo psychologiczne może być pomocne, gdy osoba mierzy się ze zmianą lub trudnością w swoim życiu i potrzebuje pomocy w odnalezieniu się w nowej sytuacji, lepszym jej rozumieniu, podjęciu decyzji lub rozwinięciu innych sposobów funkcjonowania.

Interwencja kryzysowa jest natomiast formą pomocy skierowaną do osoby, która znalazła się w sytuacji kryzysowej (czyli takiej, w której jej dotychczasowe sposoby radzenia wyczerpały się lub okazują się niewystarczające). Kryzys może wiązać się z poczuciem bezradności, zagubienia, utraty kontroli i trudnością w wykonywaniu codziennych zadań. Celem interwencji jest przede wszystkim zapewnienie bezpieczeństwa oraz pomoc w odzyskaniu poczucia sprawstwa i możliwości lepszego radzenia sobie w tej trudnej sytuacji.

Zarówno w poradnictwie, jak i w interwencji kryzysowej punktem wyjścia jest więc przede wszystkim aktualna sytuacja, z którą osoba się mierzy i która powoduje doświadczanie określonych trudności. Psychoterapia może być natomiast pomocna również wtedy, gdy źródłem trudności nie jest konkretne wydarzenie czy zmiana sytuacji życiowej.

Kiedy warto rozważyć psychoterapię?

Psychoterapia jest jedną z form profesjonalnej pomocy psychologicznej. Może być wskazana wtedy, gdy trudności utrzymują się przez dłuższy czas, powracają w różnych sytuacjach lub wyraźnie wpływają na jakość życia.

Ważne jest, że nie musi istnieć jedno konkretne wydarzenie, które wyjaśnia pojawienie się problemu. Można przez dłuższy czas doświadczać lęku, napięcia czy obniżonego nastroju, nawet jeśli w życiu nie wydarzyło się nic szczególnego, co mogłoby być ich bezpośrednią przyczyną.

W psychoterapii można wspólnie z psychoterapeutą przyglądać się sposobom myślenia, przeżywania i reagowania, które wpływają na codzienne funkcjonowanie. W zależności od potrzeb, można również przyglądać się historii życia i wcześniejszym doświadczeniom, zwłaszcza wtedy, gdy pomagają lepiej zrozumieć obecne trudności.

W psychoterapii chodzi nie tylko o poradzenie sobie z aktualnymi objawami czy trudnościami, ale również o lepsze rozumienie siebie i stopniową zmianę utrwalonych sposobów funkcjonowania.

Psychoterapia zwykle odbywa się w ramach stałego rytmu spotkań, najczęściej raz w tygodniu o ustalonej porze. Taki regularny setting sprzyja budowaniu bezpiecznej relacji i stopniowej pracy nad zmianą.

A jeśli nie wiem, czego potrzebuję?

Nie trzeba samodzielnie rozstrzygać, jaka forma pomocy będzie najlepsza. Temu właśnie może służyć pierwsza konsultacja z psychologiem lub psychoterapeutą.

Podczas pierwszego spotkania można wspólnie zastanowić się, z czym przychodzisz, czego obecnie potrzebujesz i jaka forma pomocy będzie w tym momencie najbardziej odpowiednia.

Nie zawsze potrzebna jest psychoterapia. Czasami pomoc w poradzeniu sobie ze zmianą lub trudną sytuacją życiową może być wystarczająca. Jeśli masz wątpliwości, jaka forma pomocy będzie dla Ciebie odpowiednia, zapraszam na konsultację.

Autor: Agnieszka Kasprzak, psycholog, psychoterapeutka integracyjna

Źródło: Strelau, J. (red.). (2007). Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 3: Jednostka w społeczeństwie i elementy psychologii stosowanej. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.